Nieuwe regels kunnen gevolgen hebben voor uitzendkrachten in Nederland

Ongeveer 1,8 miljoen werknemers in Nederland zijn zelfstandigen of Zelfstandig Zonder Personeel (zzp’ers), een cijfer dat de afgelopen 20 jaar gestaag is gestegen. Deze groep mensen is veel diverser dan je zou denken, van pakket- en voedselbezorgers, kappers en bouwvakkers tot grote aantallen IT-consultants die aan technische projecten werken. Freelancers over de hele wereld hebben te maken met veel van dezelfde problemen, maar in Nederland moeten ze zich houden aan regels die aanzienlijk ingewikkelder zijn dan elders en het ziet er naar uit dat er in de nabije toekomst nieuwe richtlijnen zullen komen.

In het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten moeten freelancers bijvoorbeeld meestal één keer per jaar belasting betalen. In Nederland gebeurt dit echter elk kwartaal, naast het betalen van btw. Dan is er nog het werkgeversdeel van de ziektekostenverzekering dat bovenop de reguliere premies moet worden betaald. Nu is er een nieuw beleid, wat betekent dat veel freelancers hun jaarlijkse inkomstenbelasting meer dan een jaar van tevoren moeten betalen, gebaseerd op schattingen berekend door de Belastingdienst.

Nederlandse wetgevers hebben een strenger beleid opgesteld voor freelancers om ‘schijnzelfstandigheid’ aan te pakken In bepaalde gevallen moet personeel terecht worden beschouwd als vaste werknemers, maar deze beslissingen kunnen ook gevolgen hebben voor echte freelancers.

Leroy Watson, Associate Director bij Corecom Consulting B.V. vertelt:

“Het is duidelijk dat de maatregelen ten aanzien van zzp’ers harder worden. Belastingvoordelen worden afgebouwd en freelancers zullen binnenkort belasting moeten gaan betalen over inkomsten die ze voorheen belastingvrij opzij mochten zetten voor hun pensioen. Dit zal het dus waarschijnlijk minder aantrekkelijk maken om freelancer te zijn in Nederland.”

Op basis van jurisprudentie probeert het kabinet nu een balans te vinden tussen de drie hoofdelementen die in de praktijk effectief gebruikt kunnen worden:

• materiële macht
• inbedding van het werk
• zelfstandig ondernemerschap

Dit zou het onderscheid tussen werken ‘in dienst van’ en werken als zelfstandig ondernemer veel duidelijker moeten maken. Maar het lijkt erop dat het uitgevoerde werk in veel gevallen zal worden beschouwd als “ingebed werk”. In de praktijk is de scheidslijn tussen de twee erg dun en dat is zeker het geval in dienstverlenende organisaties. Als het aan het kabinet ligt, zal dit soort werk in de nabije toekomst dus niet meer mogelijk zijn.

Deze opvattingen worden ook vertolkt door Koning Willem-Alexander die zei dat ‘vaste banen de norm moeten zijn’ in zijn jaarlijkse Prinsjesdagtoespraak in september 2022. Ondanks de toegenomen regelgeving zijn velen nog steeds niet bereid om hun freelancershoed op te hangen. Onderzoek heeft uitgewezen dat zzp’ers niet in de eerste plaats zelfstandig zijn voor het geld, maar omdat ze de vrijheid willen om te werken hoe, wanneer en waar ze willen en omdat ze hun eigen opdrachtgevers willen kiezen.